Celem Rządowego programu Rodzina na swoim jest wsparcie rodzin i osób samotnie wychowujących dzieci w pozyskaniu własnego mieszkania lub domu. Warunki preferencyjne dotyczą określonej grupy osób oraz celów kredytowania. Podstawą prawną dla programu Rodzina na swoim jest  ustawa z dnia 08.09.2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. nr 183, poz. 1354 ze zm.). Ustawowa Rodzina na swoim to małżeństwo lub osoba samotnie wychowująca dziecko. Spłata części odsetek jest możliwa tylko w przypadku kredytów udzielonych w złotych polskich. Kredytów z dopłatami Skarbu Państwa udzielają banki, które podpisały stosowną umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Proponowane przez Skarb Państwa wsparcie, pozwala na obniżenie raty kapitałowo-odsetkowej nawet o kilkadziesiąt procent przez okres 8 lat. W ramach programu Rodzina na swoim można skredytować mieszkanie, którego maksymalna powierzchnia  nie przekracza 75 m2 oraz dom, którego powierzchnia użytkowa nie przekracza 140 m2. Ustawa wprowadza ograniczenia dotyczące ceny metra kwadratowego mieszkania lub domu, które są określone tzw. wskaźnikami przeliczeniowymi kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych dla wybranych województw.

Ostatnia nowelizacja ustawy, która weszła w życie 2 stycznia 2009 r. znacznie rozszerzyła możliwości uzyskania kredytu, dzięki czemu program stał się bardziej dostępny. Owa nowelizacja w znaczny sposób rozszerzyła rynek nieruchomości dostępnych dla rodzin zainteresowanych zaciągnięciem kredytu z dopłatą Skarbu Państwa. Kredyt mieszkaniowy z dopłatami wymaga określonej zdolności kredytowej, jednak dzięki ostatnim zmianom, istnieje również możliwość przystąpienia do kredytu preferencyjnego osób z najbliżej rodziny, co w znaczny sposób wpływa na wzrost zdolności kredytowej rodzin o ograniczonych dochodach.


Założenia kredytu w ramach programu "Rodzina Na Swoim"

Warunki i zasady obowiązujące przy kredytach z dopłatami Skarbu Państwa 

Preferencyjność kredytu z dopłatami Skarbu Państwa w ramach Rządowego programu "Rodzina na Swoim" polega na tym, iż część należnych Bankowi odsetek, w okresie pierwszych ośmiu lat spłaty pokrywana jest przez Skarb Państwa (dopłaty do oprocentowania realizowane są przez Bank Gospodarstwa Krajowego).  

Kredyt jest udzielany na podstawie Ustawy z dnia 08 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dziennik Ustaw nr 183 z dnia 11 października 2006 r., poz. 1354) z późn. zm.

Zgodnie z ustawą, kredyt z dopłatami Skarbu Państwa w ramach programu "Rodzina na swoim" przewidziany jest dla:

• dla małżeństw (bez względu na to czy posiadają dzieci);
• dla osób samotnie wychowujących przynajmniej jedno:
  • małoletnie dziecko,
  • dziecko, bez względu na jego wiek, na które, zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), jest pobierany zasiłek pielęgnacyjny,
  • dziecko do ukończenia przez nie 25 roku życia, uczące się w szkołach, w zakładach kształcenia nauczycieli oraz kolegiach pracowników służb społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), a także w szkołach wyższych w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365), oraz szkołach wyższych i wyższych seminariach duchownych, prowadzonych przez Kościół Katolicki, inne kościoły i związki wyznaniowe na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych.

Wnioskodawcy ubiegający się o kredyt w ramach programu Rodzina na swoim, muszą posiadać zdolność kredytową - pozwalającą na spłatę pełnych rat kredytu (rat nie pomniejszonych o dopłatę do odsetek). Kredyt jest przeznaczony dla osób, które nie są lub nie były stroną innej umowy mieszkaniowego kredytu preferencyjnego.

Jeśli w ocenie instytucji udzielającej kredyty z dopłatami Skarbu Państwa w ramach programu "Rodzina na swoim" docelowy kredytobiorca (tj. małżeństwo lub osoba samotnie wychowująca dziecko) nie posiada wymaganej zdolności kredytowej, do umowy o kredyt preferencyjny mogą przystąpić inne osoby, które są spokrewnione lub spowinowacone z docelowym kredytobiorcą (np. rodzeństwo, rodzice, ojczym, macocha, teściowie, krewni).

 Dopłaty mogą być stosowane, jeżeli żadna z wyżej wymienionych osób, w dniu zawarcia umowy kredytu preferencyjnego nie jest:

• właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego;
• osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny;
• osobą, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego;
• najemcą lokalu mieszkalnego;

 Osoba ubiegająca się o kredyt w ramach programu Rodzina na swoim, równocześnie z zawarciem umowy kredytu składa pisemne oświadczenie o spełnieniu powyższych warunków.

 Z dopłat mogą skorzystać osoby (będące nejemcami lokalu mieszkalnego lub którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego), które w momencie zawierania umowy kredytu preferencyjnego, zobowiążą się pisemnie do:

• • wypowiedzenia członkowska w spółdzielni mieszkaniowej, w której przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawdo do lokalu mieszkalnego, lub do zrzeczenia się tego prawa,

  • rozwiązania umowy najmu i opróżnienia lokalu mieszkalnego - w terminie sześciu miesięcy od dnia uzyskania własności lokalu mieszkalnego, własności domu jednorodzinnego lub uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, na które został udzielony kredyt preferencyjny, a w przypadku kredytu preferencyjnego udzielonego na budowę domu jednorodzinnego - w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym osoba ta może zgodnie z prawem przystąpić do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego.

Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) nie udziela kredytów z dopłatami w ramach programu "Rodzina na swoim", prowadzi rejestr docelowych kredytobiorców tj. osób, które są lub były stroną umowy kredytu preferencyjnego i zostały w nim zarejestrowane.

Kredytów preferencyjnych udzielają instytucje ustawowo upoważnione, do których zaliczono:

• banki,
• Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo - Kredytowe.

Podstawą do udzielania kredytów mieszkaniowych z dopłatami Skarbu Państwa w ramach programu "Rodzina na swoim" przez instytucje ustawowo upoważnione jest podpisanie z BGK umowy, która określa  zasady, tryb i terminy naliczania, przekazywania i rozliczania dopłat

Kredyty preferencyjne z dopłatami do oprocentowania udzielane są przez:

• Powszechną Kasę Oszczędności Bank Polski S.A.
• Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe
• Gospodarczy Bank Wielkopolski S.A. oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze
• Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze
• Bank Pocztowy S.A.
• Bank Polska Kasa Opieki S.A.
• Mazowiecki Bank Regionalny S.A. oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze
• Alior Bank S.A.
• Dom Bank Hipoteczny Oddział GETIN Bank S.A.
• Pekao Bank Hipoteczny S.A. 
• Bank BPH S.A.

 Specyfika kredytów z dopłatami Skarbu Państwa w ramach programu "Rodzina na swoim"

• kredyt udzielany w PLN,
• lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny muszą być położone na terytorium RP,
• dopłaty do kredytu udzielane przez pierwszych 8 lat,
• dopłata stanowi równowartość 50% odsetek naliczonych od podstawy naliczenia dopłaty według stopy referencyjnej, obowiązującej w dniu naliczania dopłaty,
• powierzchnia użytkowa kredytowanego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego nie może przekraczać odpowiednio 75 m2 i 140 m2,
• podstawę naliczenia dopłaty stanowi pozostająca do spłaty kwota kredytu preferencyjnego 
  • w przypadku, gdy powierzchnia dla lokalu mieszkalnego nie przekracza 50m2, a dla domu jednorodzinnego 70m2, jako podstawę przyjmuje się całość zadłużenia pozostającego do spłaty,
  • w przypadku, gdy powierzchnia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przekracza odpowiednio 50m2 i 70m2, jako podstawę naliczenia dopłat przyjmuje się część zadłużenia pozostającego do spłaty stanowiącego iloczyn równowartości tego zadłużenia i wskaźnika równego ilorazowi 50m2 (dla lokali)/ 70m2 (dla domu) i powierzchni użytkowej finansowanego lokalu/domu jednorodzinnego,
• w umowie kredytowej spłata kredytu nie może być indeksowana do zmiany kursów walut,
• wysokość kredytu może być powiększona wyłącznie o jednorazowe i płatne z góry opłaty i prowizje związane z jego udzieleniem, dopłata do 2% wysokości kwoty kredytu przed doliczeniem jednorazowej i płatnej z góry składki ubezpieczenia kredytu preferencyjnego,
• możliwa karencja w spłacie kredytu nie przekraczająca 6 miesięcy,
• spłata kredytu może następować metodą równych rat kapitałowych (rata malejąca) lub równych rat kapitałowo-odsetkowych (annuitet).

Cena zakupu lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, nie może przekraczać kwoty stanowiącej iloczyn powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego i średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych (wartości te zostały uwzględnione w poniższej tabeli).

W tabeli poniżej prezentujemy wskaźniki przeliczeniowe kosztu odtworzenia 1 m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, o których mowa w art. 2 pkt 7) ustawy z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. nr 183. poz. 1354), zmienionej ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. (Dz.U. nr 136, poz. 955) oraz ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. (Dz. U. nr 223, poz.1465)

* wartość wskaźnika stanowi iloczyn współczynnika 1,4 oraz średniej arytmetycznej dwóch ostatnio ogłoszonych przez właściwego wojewodę wartości wskaźnika obowiązujących dla gminy, na tkórej terenie położony jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, na który ma być udzielony kredyt preferencyjny

 Kredyt preferencyjny może być przeznaczony na:

• zakup będącego w budowie lub istniejącego domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, stanowiącego odrębną nieruchomość, z wyłączeniem zakupu domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, do którego któremukolwiek z kredytobiorców w dniu zawarcia umowy kredytu preferencyjnego przysługiwał inny tytuł prawny,
• zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, 
• pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, budowanego przez spółdzielnię mieszkaniową w celu ustanowienia odrębnej własności tego lokalu lub przeniesienia własności domu jednorodzinnego,
• wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, wnoszony w celu uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, którego przedmiotem jest zasiedlany po raz pierwszy lokal mieszkalny,
• budowę domu jednorodzinnego, 
• nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego lub adaptację budynku lub lokalu o innym przeznaczeniu na cele mieszkalne, w celu uzyskania lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Opłaty i stopy procentowe związane z preferencyjnym kredytem mieszkaniowm mogą być różne dla poszczególnych instytucji ustawowo uprawnionych do udzielania tego typu kredytów. Banki negocjowały swoje umowy z BGK indywidualnie, dlatego warto sprawdzić, gdzie oferta kredytów w ramach programu "Rodzina na swoim" jest najkorzystniejsza. Oprocentowanie kredytów z dopłatami w tych instytucjach jest zmienne, ustalane w oparciu o zmienną stawkę WIBOR powiększoną o marżę danego Banku.

1. Prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu są:  

• hipoteka ustanowiona na nieruchomości, własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, 
• cesja praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie spłaty kredytu, 
• weksel „ in blanco” Kredytobiorcy wraz z wypełnioną deklaracją wekslową, 
• inne zabezpieczenia zaakceptowane przez Bank.  

2. Prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu może być:

• ustanowienie hipoteki na innej niż przedmiot kredytowania nieruchomości lub prawie,
• cesja praw z umowy ubezpieczenia na życie kredytobiorcy. 

3. Bank może uruchomić kredyt przed ustanowieniem zabezpieczeń podstawowych pod warunkiem zabezpieczenia  spłaty kredytu na okres przejściowy.